Begroting 2020

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Risicomanagement

In deze paragraaf zijn opgenomen risico’s en kansen die een materiële invloed op de financiële positie kunnen hebben, maar onvoldoende zeker zijn om in de begroting op te nemen.

De financiële impact wordt geschat door vermenigvuldiging van de financiële omvang van het risico met de kans van optreden. Risico's met een geschatte financiële impact van minder dan € 100.000 worden niet opgenomen.

Openstaande risico’s 2020

Dochter

Omschrijving

Kans

Impact
( x € 1 miljoen)

Opmerking en sturing

GRD

Vennootschapsbelasting

klein

0,1

De VPB is ingevoerd per 1-1-2016. Over 2016 is inmiddels aangifte gedaan. Naar verwachting hoeft over dat jaar geen vennootschaps-belasting te worden voldaan. Risico is dat over latere jaren wel belasting moet worden betaald.

GRD

Huisvesting

middel

0,3

Het dienstengebouw en de hellingen zijn gehuurd tot en met 2022. Dat betekent dat de afschrijvingstermijn van investeringen steeds korter wordt, wat tot hogere kapitaallasten leidt. Investeringen zijn nodig om de functionaliteit van de panden op orde te houden, maar worden beperkt tot het strikt noodzakelijke. Verder wordt kritisch gekeken naar onderhoudsverplichtingen. Daarnaast zullen kosten moeten worden gemaakt voor de voorbereiding op de huisvesting na 2022.
Risico is dat de extra kosten niet binnen de bestaande budgetten kunnen worden opgevangen.

SDD

Bestandsontwikkeling Inkomensondersteuning

klein

0,1

In de begroting is een zo goed mogelijke inschatting gemaakt van het aantal uitkeringsgerechtigden in 2020. Hierbij is uitgegaan van de geprognosticeerde beginstand van 1 januari 2020 van 6.220. De kans bestaat dat dit niet wordt gerealiseerd.
Uitgaande van een beginstand van bijvoorbeeld 6.300 in plaats van 6.220 en een verder gelijkblijvend verloop, is er een risico van € 1,2 miljoen.
Factoren die de impact beïnvloeden zijn:

  • herstel of verslechtering van de arbeidsmarkt;
  • (rijks)beleid;
  • conjunctuur;
  • instroom als gevolg van huisvesting statushouders;
  • mismatch tussen aangeboden vacatures en de personen in het klantenbestand.

SDD

Intensivering Participatiewet

middel

0,4

Voor 2020 is de doelstelling een uitstroom van 60 mensen. Een financieel effect van +/- € 0,8 miljoen aan lagere bijstandslasten op jaarbasis. Mocht de doelgroep meer tijd nodig hebben om werkfit te worden en dus later uit te stromen heeft dit een gevolg voor het financieel effect.

SDD

Vangnetregeling

klein

0,1

Op basis van de nu bekende informatie wordt voor het jaar 2019 een aanvraag gedaan tot een uitkering in het kader van de Vangnetregeling. Deze is in de prognose 2020 meegenomen voor €0,3 miljoen. Of het zal leiden tot een werkelijke uitkering zal op zijn vroegst in het vierde kwartaal van 2020 bekend worden.

SDD

WMO huishoudelijke ondersteuning

groot

0,5

Bij de Wmo huishoudelijke ondersteuning spelen een aantal zaken waarvan we verwachten dat hierdoor de uitgaven voor gemeenten zullen toenemen. Een van die dingen is de invoering van het abonnementstarief voor eigen bijdragen. Het kabinet heeft met ingang van 2019 een uniform tarief van € 17,50 per vier weken voor de eigen bijdrage aan Wmo-voorzieningen in te voeren. In de begroting hebben we al rekening gehouden met een afname van de inkomsten uit eigen bijdragen. Lastiger is het om een goede inschatting te maken van de aanzuigende werking als gevolg van de lagere eigen bijdrage. Op dit moment ontbreken nog de nodige ervaringscijfers die een eventuele groei onderschrijven.
Daarnaast heeft onlangs de CRvB een uitspraak gedaan inzake resultaatfinanciering bij huishoudelijke ondersteuning. De rechter oordeelde dat gemeenten in feitelijke uren moeten indiceren en niet in het te behalen resultaat. Momenteel wordt nog onderzocht wat de gevolgen zijn voor het huidige model resultaatfinanciering en de onderliggende contracten met de zorgaanbieders. Door de stijging van het aantal voorzieningen huishoudelijke ondersteuning is ook de verwachting dat de apparaatskosten als gevolg van het abonnementstarief zullen mee stijgen.

SDD

WMO begeleiding

middel

0,3

In 2018 is een aantal maatregelen genomen om de groei van de uitgaven voor Wmo Begeleiding en kortdurend verblijf te beperken. Op dit moment lijkt het dat deze maatregelen toereikend zijn om op dit programmaonderdeel binnen het beschikbare budget te blijven. Onduidelijk is nog of op langere termijn deze maatregelen stand zullen houden. Door de vergrijzing van de bevolking is de verwachting dat in de toekomst het beroep op de Wmo alleen maar verder zal toenemen.

SDD

Apparaatskosten

groot

0,8

Er is alleen maar rekening gehouden met prijsstijging bij het apparaat, terwijl bij diverse onderdelen de dienstverlening met meer dan 5-10% groeit. De aanname is dat er geen groei van het apparaat nodig is, als meer activiteiten beter geautomatiseerd worden ondersteund. De afgelopen jaren zijn veel ict innovatie echter vertraagd of nog niet uitgevoerd. Risico is daarom dat de personele capaciteit toch moet worden uitgebreid.

SDD

Grote onderdelen in het IBP die enigszins kwantificeerbaar zijn, worden apart als risico/kans opgenomen. Andere (kleinere) onderdelen zijn hier opgenomen als totaalrisico. Dit zijn:
- kosten regierol gemeenten instroom beschermingsbewind
- effect maatregelen duurzaamheid op kosten minimabeleid
- extra kosten nieuwe inburgeringsprogramma (2020)

middel

0,5

In het Interbestuurlijk Programma (IBP) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Rijk is een groot aantal ambities afgesproken waarvoor het Rijk geen /onvoldoende extra geld beschikbaar stelt. Deze moeten dus uit eigen middelen van de gemeenten (groei gemeentefonds/accres) betaald worden. Het IBP is door de VNG goedgekeurd onder voorbehoud dat er een oplossing komt voor de financiële tekorten. Via diverse kanalen wordt getracht de concept-afspraken in het IBP aan te passen.
De extra kosten bij de SDD/GRD zullen zich bij de begroting en bestuursrapportages vertalen naar een extra gemeentelijke bijdrage. Gemeenten kunnen besluiten om deze te dekken uit de extra groei van het gemeentefonds (accres), zoals in het IBP is bedacht. De extra groei van het accres is voor de Drechtsteden ongeveer € 3 miljoen in 2018 tot € 34 miljoen in 2022. Uiteraard is deze ruimte niet alleen noodzakelijk voor overschrijdingen binnen het sociaal domein.

SDD

Bedrijfsvoering

middel

0,1

De bedrijfsvoering moet aan steeds meer regels voldoen. Bijvoorbeeld de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en informatiebeveiliging, maar ook de steeds meer opkomende landelijke standaardisering. Daarnaast moet de informatisering aan steeds grotere eisen voldoen. Risico is dat de kosten die hiermee zijn gemoeid niet binnen de bestaande budgetten kunnen worden opgevangen.

SDD

Impact Visie Sociaal Domein

zeer groot

0,3

In 2019 wordt de nieuwe visie (meerjarenraming) Sociaal Domein opgesteld. De implementatie van deze visie zal tot extra eenmalige kosten leiden (frictiekosten).

SCD

Korting gemeentelijke bijdragen

middel

0,3

De bijdragen van de gemeenten zijn met 2% verlaagd, totaal €617.000 (zie pagina 27/28). De verwachting is dat hiertegenover een onderschrijding van het ICT budget komt te staan. Risico is dat de onderschrijding in die omvang uitblijft.

SCD

Zaak en Archief systeem

groot

0,2

Het nieuwe pakket Klant, zaak en archief systeem leidt mogelijk tot veranderende beheerlasten bij de invoering (ICT beheer, DIV beheer, onderhoudskosten pakket).
Naast beheerlasten is het proces tot invoering van het nieuwe systeem een risico voor de bedrijfsvoering. Om dit risico te beheersen wordt een implementatievoorstel opgesteld.

GBD

Loonkosten

groot

0,2

De gemiddelde loonkosten van GBD/OCD liggen boven de norm waarmee het budget is bepaald. Er is een risico dat de realisatie hoger uitvalt dan dat budget.

Totaal

4,2

Openstaande positieve risico’s (kansen) 2020

Dochter

Omschrijving

Kans

Impact
( x € 1 miljoen)

Opmerking en sturing

SDD

macrobudget inkomensondersteuning

klein

0,3

De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft een aanbeveling gedaan om, als er sprake is van een collectieve overschrijding op basis van een nacalculatie, het macrobudget te corrigeren. Voor 2020 is er een geprognosticeerd tekort van € 3,4 miljoen.

SCD

Openstaande vordering

klein

0,1

Er is een openstaande vordering naar aanleiding van de rechtszaak van € 500.000. In hoger beroep eind 2018 is het vonnis bekrachtigd.
Dit risico is nog steeds aanwezig, omdat cassatie bij de hoge raad nog steeds mogelijk is. Ondertussen zijn wel een aantal acties ingezet om het geld daadwerkelijk in handen te krijgen. Zo is er conservatoire beslag gelegd en is e.e.a. voor gelegd aan de (fraude) verzekeraar.

Totaal

0,4

Risico's meerjarenraming sociaal domein 2021-2024

Dochter

Omschrijving

Kans

Impact
( x € 1 miljoen)

Opmerking en sturing

SDD

WMO

groot

in 2021
€ 1,4 miljoen, oplopend naar € 5,0 miljoen in 2023

In de meerjarenbegroting 2021 - 2023 is rekening gehouden met constante prijzen ten opzichte van 2020 van zorg die klanten afnemen. Er is een aanzienlijke kans dat de werkelijke prijzen meerjarig hoger zijn. omdat complexere zorg wordt gevraagd als gevolg van vergrijzing en mensen die met zorg langer thuis wonen. Deze prijsstijging is nu niet in de begroting verwerkt.

Totaal

1,4 – 5,0